0-30 Volt 4 Amper Kısa Devre Korumalı Ayarlı Güç Kaynağı

 

Bu yazımda yakın zamanda kendime yapmış olduğum 0-30 Volt 4 Amperlik elektronik sigortalı kısa devre korumalı ayarlı bir güç kaynağı devresini anlatacağım.
Böyle bir devreyi bulana kadar uzunca bir araştırma yapmıştım açıkçası birçok sitede devre şemalarında yorumlarda çalışmadığına dair yazılar görünce pek güvenememiştim o yüzden bu devreyi bizzat yapıp kullandığım için paylaşmak istedim ihtiyacı olanlara bir nebze faydalı olabilmek adına.

Devre Şeması



Baskı Devre

Şemadaki devre elektronik sigortalı ve ayarlı bir güç kaynağı devresidir. Ben devrenin girişinde 2×16 Volt 25 Wattlık bir trafo kullandım ancak bu devrenin çıkışından çekilmek istenen akıma ve gerilime göre değiştirilebilir. Bu trafo elimde olduğu için bunu kullandım ancak sağlıklı bir devre olması için en az 100W-130W trafo kullanılmasını tavsiye ederim. Gereken güç hesabını P=IxV formülüyle yapabilirsiniz.(4A için en az 130W trafo gerekli.)  Ben bu devrenin çıkışından 32.7 Volt gerilim, maksimum 4 Amper akım çekebiliyorum. Devrede akım sınırını şemada R13 olarak gösterdiğim 0.15 ohmluk direnç belirliyor. Bu da ihtiyaca göre değiştirilebilir. Akım sınırının hesabını R(sınır)=0,6(V) / I(sınır) formülüyle hesapladım. 0,6V / 4A = 0.15 ohm şeklinde hesaplayarak kullanacağım direnci belirledim.Bu isteğe bağlı olarak piyasada bulunabilecek daha büyük yada küçük dirençler kullanarak değiştirilebilir veya komütatör anahtar kullanılarak devrede ayrıca bir akım ayarı da şemada ufak bir değişiklik yapılarak sağlanabilir. Ben devremde bir akım ayarı kullanmak istemedim amacım kendime yıllarca kullanabileceğim gerilim ayarlı sağlam bir güç kaynağı yapmaktı. Bu devre elektronik sigortalı bir güç kaynağı devresi olduğu için çıkış kısa devre olduğunda BD139 ve BD140 transistörleri elektronik sigorta görevi görerek çıkışı sıfırlar. Reset butonuna basıldığı takdirde çıkıştan tekrar akım çekilebilir. Devreyi gönül rahatlığıyla kullanabilirsiniz herhangi bir sıkıntısı bulunmamaktadır. Ayrıca kendi devremde ufak bir dikkatsizlik sonucu potansiyometre için devreye koyduğum klemensin önüne taş direnci çok yakın koymuşum kabloyu çekerken zorluk çıkarmıştı bana onu yukarıda verdiğim şemalarda düzelttim rahatlıkla kullanabilirsiniz. Devreyi ütüyle basacak olanlara aradaki ince yollardan dolayı biraz uzun süre ütü yapmalarını ve asite atmadan önce edding ile yolların üzerinden geçmelerini tavsiye ederim. Ayrıca yüksek akım çekmek isteyenler için de metal kutu kullanıp şemada belirtilen TIP3055’ler yerine 2N3055 kullanmalarını tavsiye ederim. Şayet metal kutu kullanmak istemiyorsanız da TIP3055’lerin arkasına büyük bir alüminyum entegre soğutucu bağlayıp kutu içerisine bir fan dahil edebilirsiniz. Yüksek akımlarda uzun süreli kullanım için bu transistörlerin iyi soğutulmasına dikkat ediniz. Aksi takdirde ısınmaya bağlı olarak transistörler yanacaktır.




Kendi Güç Kaynağıma Ait Fotoğraflar

Ayrıca kendi güç kaynağımda kullandığım dijital ölçü aletini de herkese tavsiye ederim. Ülkemizde biraz pahalı satılıyor. Bazı sitelerde 40-50 lira gibi fiyatlarda satılıyordu ben ufak bir araştırma sonrası kargo dahil 23 liraya buldum ve sorunsuz bir şekilde kullanıyorum. Tabi vakti olanlar Çin’den de satın alabilir orada daha farklı modeller de mevcut 2-3 dolardan başlayan fiyatlarla. Ben vaktim olmadığı için Çin’den getirtmedim ama doların yüksek olmasından dolayı ülkemizde de fiyatlar biraz yüksek şu sıralar. Ölçü aletini bağlarken tavsiyem besleme gerilimini güç kaynağı çıkışından almayın. Besleme gerilimini çıkıştan alınca 3.5 Voltun altında ölçü aleti çalışmıyor bu yüzden trafonun çıkışından bir kablo daha çekerek küçük bir besleme devresi yapabilirsiniz. Ben 7812 ile basit bir besleme devresi yaparak bu sorunu çözdüm tavsiye ederim. Cihazın data sheetinde 4.5-28 Volt arasında besleme gerilimiyle çalıştığı yazıyor 7812 haricinde bu voltaj aralığında istediğiniz gibi besleme yapabilirsiniz. Güzel ve çalışan bir devredir kullanacaklara şimdiden hayırlı olsun.

“0-30 Volt 4 Amper Kısa Devre Korumalı Ayarlı Güç Kaynağı” için 13 yanıt

  1. Gayet güzel devre fakat ba157 yazan diyot nedir? 1n4148 diye tahmin ettim ama bilemedim de.
    ve zener diyotlar kaç wattlık olacak?

    1. ba157 maksimum 400V 35A değerlerine dayanabilen bir diyot çeşididir 1n4148 ile alakası yoktur. Zener diyotlar ise devre şemasında D3 olarak belirtilen zener diyot 13voltluk D4 olarak belirtilen zener ise 6.3 voltluk bir zener diyottur. 1Wattlık zenerler kullanıyorum yaklaşık 2 senedir bir problem yaşamadım. Ancak kullanacağınız TIP3055 transistörlerine büyük bir soğutucu ve kutulayacaksanız da kutuya bir fan takmanızı tavsiye ederim. Çünkü yüksek akım çekerken transistörler ısınıyor.

      1. Üstadım kolay gelsin ben bu devrenin şemasını çıkardım tüm elemanların montajını yaptım. Devreyi çalıştırdıgımda sürekli kısa devre gösteriyor ve r4 direnci aşırı ısınıyor çözemedim senden ricam proteus projesinin tamamını bana atman mümküdür acaba.

        1. Merhabalar devrenin proteus projesi linktedir. https://goo.gl/syN774 Tavsiyem metal kutu kullanırsanız 2N3055 kullanın kutuya termal macunla monte edin şayet plastik kutu kullanacaksanız TIP3055 transistörlerinin arkasına büyükçe bir soğutucuyu termal macunla monte edip kutu içerisine bir adet fan ekleyin. Yüksek akımlarda bir süre sonra ısınma ve duman atma problemlerini bu şekilde yaşamazsınız. Linkteki proje dosyası TIP3055’e göredir. 2N3055 kullanmaya karar verirseniz değiştirmeniz gerekir. Kolay gelsin.

        1. normal şartlarda 45 derece sıcaklıkta çalışabileceği maksimum ortalama akım 1 amperdir dayanabileceği maksimum anlık tepe akımı değeri 35 amperdir dayanabileceği maksimum tepe gerilimi değeri ise 400 volttur zaten bu devre içerisinde de maksimum değerleri görmediği için bir problem yaşanmaz.

    2. Hızlı diyot..Devrenin kalbi ..Kısa devre anında çıkışı koruyan eleman..Devreyi yaptım çok güzel çalışıyor.. Bu hızlı diyottan daha hızlı olanları var..UF4505 kullandım..Kısa devre koruması süper..

  2. Devreyi delikli plakete kurdum fakat 2 tür hata alıyorum.
    ilki; kısa devre kısmı aktif olmuyor.Diğeri ise;pot uçlarında ya 5v yada 10v görünüyor ve ayarlama yapılamıyor.
    BD242c kullanıyorum fakat bağlantı yollarıyla ilgili çok değişik şemalar var. Devrede bahsedilenden farklı olanlarıda buldum internette.Devrede yapılan hatanın nereden olduğu konusunda bana yardımcı olabilirmisiniz?
    Teşekkür ederim.

    1. Merhabalar anladığım kadarıyla devrede aldığınız hata BD139 transistörünün bağlantılarıyla alakalı çünkü kısa devre kısmı aktif olmuyor diyorsunuz. Tabi görmeden kesin bir şey diyebilmem mümkün değil ancak şemada herhangi bir problem yok defalarca uygulandı sorunsuz çalışıyor. Bağlantılarınızı tekrar gözden geçirmenizi eğer bir hata bulamazsanız özellikle transistörlere sağlamlık testi uygulamanızı tavsiye ederim. BD242 bağlantı yollarıyla alakalı demek istediğinizi anlayamadım. Daha detaylı bilgi verebilmemiz için detaylı fotoğraflar gönderebilirsiniz yardımcı olmaya çalışırız. Kolay gelsin…

    2. Yaptığın yanlışlıklar var..Yanlışlıkları yeniden gözlemle..Ben buradakı pcb ile yaptım devre mükemmel çalışıyor..Devredeki elemanların dışına çıkmadan pcb ile yaparsan daha iyi sonuç alırsın ..Ba157 hızlı diyottur..Kesinlikle hızlı diyot gerekir yerine UF5404-5-8 kullanabilirsin kısa devre korumasının çok iyi çalışması için ..

    1. Trafonun sağlıklı olması için tavsiyemiz yüksek güçlü olmasıdır yoksa sürekli kullanımda sargıların vernikleri eriyecek ve kısa devreye sebep olacaktır. Teorikte tabi ki P=IxV formülü ile en az 128-130 Watt kullanılmalıdır. Bu devreyi yaparken bütçeden dolayı bu trafo seçilmiştir. Trafo seçimi tamamen kişiye özel bir tercihtir. Devre 25 Watt trafo ile de çalışmaktadır bizzat 2 senedir kullanmaktayım yüksek akımda 1 kez transistör yaktım çünkü o zaman soğutma yetersizdi sonrasında böyle bir problem bir daha yaşamadım. Burada amacımız kullanışlı kaliteli bir devre şemasını paylaşmaktır yazıyı yazarken trafo hakkında yeteri kadar bilgi vermediğimizi yorumunuzdan sonra fark ettik bundan dolayı teşekkür ederiz o konuya da değineceğiz.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.